Recenzja książki Wojciecha Kotowskiego pt. „Ustawa
z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach.
Komentarz”, Wydawnictwo „Rondo”, Bielsko-Biała 2015
* * *
Prawo do organizowania zgromadzeń i uczestniczenia w nich jest jednym z fundamentalnych
praw człowieka i swobód politycznych, a także jednym z najważniejszych
praw obywatelskich, gwarantowanych konstytucyjnie. Znaczenie
Prawa o zgromadzeniach dla systemu prawnego i konieczność poddania tej materii
regulacji ustawowej podkreślają motywy i okoliczności organizowania zgromadzeń
w społeczeństwach państw demokratycznych. Zgromadzenia mogą bowiem
służyć doraźnym celom politycznym, prezentowaniu różnych światopoglądów, stanowić
wyraz poparcia dla określonych działań lub dezaprobaty dla pewnych decyzji.
Zgromadzenia mogą również mieć podłoże religijne lub historyczne, a przy
tym – w skrajnych przypadkach – generować różnego typu konflikty lub podziały
w społeczeństwie czy określonych jego grupach wyznaniowych, zawodowych czy
politycznych.
Komentarz do ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach, autorstwa
Wojciecha Kotowskiego, wychodzi naprzeciw potrzebie wyjaśnienia prawnych
problemów i wątpliwości interpretacyjnych, które powstają lub mogą pojawić
się na gruncie stosowania tego aktu prawnego. Prawo o zgromadzeniach jest specyficzną
materią, w której krzyżują się zagadnienia właściwe różnym gałęziom
prawa, począwszy od prawa konstytucyjnego i szeroko pojmowanych praw człowieka
i obywatela, poprzez prawo administracyjne i prawo wyborcze, na prawie
wykroczeń kończąc. Tym samym, opracowanie komentarza do tej ustawy, o wydatnych
walorach praktycznych, nie jest zadaniem łatwym. W recenzowanej publikacji
wspomniana interdyscyplinarność przedmiotu regulacji ustawowej jest jednak
prezentowana w sposób spójny, logiczny i zrozumiały, co jest wynikiem 

wszechstronnej wiedzy autora i posiadanej przez niego umiejętności przekonywującego
przedstawiania trafnych wniosków i wykładni przepisów.
Autor szczegółowo przedstawia genezę powstania nowego prawa o zgromadzeniach,
cel ustawy i źródła opracowania obowiązujących przepisów. Z aprobatą
należy odnieść się do powiązania prac legislacyjnych nad ustawą z koniecznością
stworzenia takich warunków organizowania i odbywania zgromadzeń, które z jednej
strony pozwolą na pełne i efektywne korzystanie przez obywateli i inne podmioty
z konstytucyjnej wolności organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia
w nich, z drugiej natomiast zagwarantują uczestnikom i osobom postronnym
bezpieczeństwo i ochronę zdrowia, w tym zapewnią ochronę porządku publicznego
oraz praw i wolności innych osób. Wojciech Kotowski szczegółowo
przedstawia w tym względzie idee płynące z Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności, a także omawia najważniejsze wnioski wyroków
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2014 r. (sygn. K 44/12) oraz Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie Bączkowski
i inni przeciwko Polsce (skarga nr 1543/06), łącząc te orzeczenia z obowiązkiem
ustawodawcy uregulowania „od nowa” prawa o zgromadzeniach oraz dostosowania
ich do współczesnych potrzeb i oczekiwań społeczeństwa wobec władzy demokratycznej.
Zauważyć należy, że W. Kotowski, w swoim Komentarzu do prawa o zgromadzeniach
nie poprzestaje wyłącznie na sprecyzowaniu warunków zastosowania
poszczególnych przepisów ustawy. Autor prezentuje bowiem w publikacji również
swoje poglądy co do zasadności wprowadzenia określonych regulacji, poddając je
wnikliwej ocenie i za każdym razem odpowiednio argumentując przyjęte stanowisko.
Sprawia to, że Komentarz nie jest tylko dodatkiem do ustawy, ale jest on źródłem
pogłębionej refleksji nad ratio iuris i ratio legis przyjętych w ustawie rozwiązań
prawnych. Na szczególną uwagę zasługuje w tym względzie – przykładowo –
porównanie nowych unormowań z przepisami poprzednio obowiązującej ustawy
z dnia 5 lipca 1990 r. – Prawo o zgromadzeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz.
1327), czy omówienie nowych zasad zawiadamiania właściwych organów o zgromadzeniu
przez jego organizatorów, instytucji rozprawy administracyjnej w przedmiocie
uzgodnienia czasu i miejsca zgromadzenia, a także obowiązków organizatora
i przewodniczącego zgromadzenia. Trafnym wnioskiem Autora jest również
propozycja odczytywania przez pryzmat zasady verba volant scripta manent przepisu
art. 27 ustawy – Prawo o zgromadzeniach, zgodnie z którym uczestnicy zgromadzenia
spontanicznego nie mogą zakłócać przebiegu zgromadzenia organizowanego
w trybie przepisów rozdziału 2 lub 3 ustawy.
Konkludując, komentarz do ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. – Prawo o zgromadzeniach
autorstwa W. Kotowskiego jest publikacją, do której będą sięgać nie tylko
praktycy, tj. funkcjonariusze służb mundurowych zapewniający bezpieczeństwo
zgromadzeń, urzędnicy organów administracji publicznej badający dopuszczalność 

odbywania określonych zgromadzeń czy organizatorzy zgromadzeń publicznych,
ale również przedstawiciele nauki, w szczególności administratywiści i konstytucjonaliści.
Przystępna forma publikacji i syntetyczne, ale zarazem wyczerpujące
przedstawienie poszczególnych unormowań sprawia, że cel i zakres zastosowania
konkretnych przepisów prawa o zgromadzeniach będą łatwiejsze do ustalenia.
Książkę można z pełnym przekonaniem polecić zarówno doświadczonym
praktykom, jak i osobom po raz pierwszy spotykającym się z przepisami prawa
o zgromadzeniach.

Prof. zw. dr hab. Bogusław Sygit, Uniwersytet Łódzki, Katedra Postępowania Karnego i Kryminalistyki,

dr Damian Wąsik, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum im.
L. Rydygiera w Bydgoszczy.

Kolorowanka Wychowanie komunikacyjne - apel do rodziców

Drodzy Rodzice !

W niezwykle szybkim tempie rośnie liczba wszelkiego typu pojazdów. Dlatego nauka właściwego zachowania w ruchu drogowym to dla naszych dzieci nie tylko poszerzenie wiadomości o otaczającym je świecie, ale i pomoc, która może uratować życie.

Więcej